Người Việt xưa cho rằng: Trong mỗi gia đình đều có vị Thần Bếp (còn gọi là Thần Táo Quân – Vua Bếp) trông nom cuộc sống của họ. Thần Táo Quân gồm 3 người, hai Táo ông và một Táo bà. Hàng năm cứ đến ngày 23 tháng Chạp (tháng 12 Âm lịch), Thần Táo Quân cưỡi cá chép lên Thiên đình để bẩm báo với Ngọc Hoàng mọi việc tốt, xấu trong năm của từng người trong gia đình, nên ngày 23 tháng Chạp được gọi là ngày Tết ông Táo. Ngày nay, vào ngày 23 tháng Chạp hàng năm, nhà nhà đều thành kính sắm sửa lễ vật để tiễn ông Táo lên chầu Trời.
Mục lục
Mâm cúng ông công ông táo gồm những gì?
Việc cúng tiễn ông Táo được thực hiện tại gia. Lễ cúng ông Táo gồm có lễ mặn, hoa và quả,…
Mâm cúng ông công ông táo chuẩn gồm có các lễ vật sau:
- Một mâm cỗ mặn, bánh, kẹo, trầu cau, rượu…
- Hương thơm, lọ hoa tươi, cùng các loại quả tươi đẹp.
- Ba bộ mũ áo, hia hài Táo Quân cùng vàng nén.
- Ba con cá chép sống để Táo Quân cưỡi bay lên Trời.
Mẫu văn khấn cúng ông công, ông táo về trời
Thông tin dâng lễ
Tự động nhận diệnHệ thống đã tự động lọc các ô nhập liệu phù hợp với bài khấn này.
Lưu ý: Nếu tự khấn cho bản thân thì đọc là “Tín chủ con là“. Nếu khấn cho cả nhà hay một nhóm người thì đọc là: “Tín chủ chúng con là“…
Sau khi cúng ông công ông táo xong thì làm gì?
Sau khi bày lễ, thắp hương và khấn xong, đợi hương tàn lại thắp thêm 1 tuần hương nữa lễ tạ rồi hoá vàng mã và thả cá chép ra ao, hồ, sông, suối… để cá chở ông Táo lên chầu Trời. Các bước thực hiện chi tiết như sau:
Bước 1: Chờ hương tàn và thắp hương lễ tạ
Sau khi đọc xong bài khấn, bạn không nên dọn lễ hay đốt vàng mã ngay mà cần chờ đợi để các vị thần linh “thụ luyến” (thưởng thức) lễ vật.
- Hãy giữ không gian trang nghiêm, thanh tịnh trong lúc chờ tuần hương đầu tiên cháy hết (hoặc ít nhất là cháy được 2/3 nén hương).
- Khi tuần hương đầu đã tàn, gia chủ tiến hành thắp thêm một tuần hương nữa (thường là 1 hoặc 3 nén).
- Chắp tay vái lạy 3 vái trước bàn thờ để làm lễ tạ ơn các ngài đã phù hộ cho gia đình trong suốt một năm qua, đồng thời xin phép được hóa vàng và tiễn các ngài lên đường chầu Trời.
Bước 2: Hóa vàng mã (Đốt giấy tiền, quần áo)
Đây là nghi thức “gửi” hành trang để ông Táo lên đường. Khi hóa vàng cần lưu ý các vấn đề sau:
- Nên hóa (đốt) tiền vàng, sớ khấn (nếu có) trước, sau đó mới đến mũ, áo, hài của ông Công ông Táo.
- Khi đốt, cần dùng cây que nhỏ gạt nhẹ để đảm bảo tất cả vàng mã đều cháy hết thành tro tàn. Theo quan niệm dân gian, đồ mã phải cháy hết thì các ngài mới nhận được nguyên vẹn.
- Phải hóa vàng ở nơi sạch sẽ, khuất gió lớn và sử dụng lư/chậu đốt mã chuyên dụng để đảm bảo an toàn phòng cháy chữa cháy. Đợi tro nguội hẳn mới được dọn dẹp.
Bước 3: Thả cá chép (Phóng sinh)
Cá chép được xem là “phương tiện” để ông Táo cưỡi về Trời. Việc thả cá chép không chỉ là nghi thức mà còn mang ý nghĩa phóng sinh, thể hiện lòng từ bi. Lưu ý khi thả cá chép ngày ông công ông táo cần tuân theo 1 số quy tắc sau:
- Cá chép nên được thả ở những nơi có nguồn nước sạch, không gian rộng và nước lưu thông tốt như ao lớn, hồ, sông, suối. Tránh thả ở những nơi nước tù đọng, ô nhiễm hoặc nơi có người đang câu/đánh bắt cá.
- Khi thả cá chép ta thực hiện đưa cá đến sát mặt nước rồi từ từ nghiêng vật đựng để cá tự bơi ra. Tuyệt đối không đứng từ trên cao (trên cầu, bờ kè cao) ném hay vứt cá xuống nước vì cá có thể bị choáng, dập bụng và chết.
- Sau khi thả cá, hãy gom túi nilon, đồ nhựa mang vứt vào thùng rác. Không vứt rác xuống hồ, sông để giữ gìn môi trường sống cho cá và cảnh quan chung.
- Khi thả, giữ tâm thái vui vẻ, thanh tịnh, thầm mong cá chép được tự do, khỏe mạnh bơi đi để kịp giờ đưa ông Táo lên chầu Trời.
Các thủ tục từ cúng bái đến hóa vàng và thả cá thường được người Việt cố gắng hoàn thành trước 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp, vì dân gian tin rằng qua giờ Ngọ là cổng Trời sẽ đóng lại. Tuy nhiên, quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm và sắp xếp phù hợp với điều kiện thực tế của gia đình.
Tài liệu tham khảo: Toàn bộ nội dung bài viết trên được sử dụng thông tin chính thống từ Lễ cúng ông Táo nằm trong sách “Văn khấn cổ truyền Việt Nam” được Nguyễn Bích Hằng tuyển soạn và hiệu đính bởi thượng tọa Thích Thanh Tuệ (phó viện trưởng Học viện Phật Giáo Việt Nam) được xuất bản bởi nhà xuất bản văn hóa thông tin.
